Kinh nghiệm ôn tập A-level

Kỳ 2: Kinh nghiệm chung

(Xem Kỳ 1: Những kiểu học thi cho A level tại đây)

A. Trước khi bắt đầu, có lẽ chúng ta cũng nên nhắc lại: A-level là gì?

Hiểu cơ bản, A-level, tên đầy đủ là Singapore-Cambridge General Certificate of Education “Advanced” Level, là một trong những hệ thống cho các trường JuniorCollege ở Singapore (ngoài ra còn có hệ thống IB và NUSH Diploma). Học sinh thường sẽ học trong vòng 2 năm, và cuối năm thứ hai thì sẽ tham gia kỳ thi Singapore-Cambridge GCE Advance Level Examination. Điểm A-level đánh theo thang điểm A đến E, với A là cao nhất và E là vừa đủ để pass, ngoài ra còn có S và U là điểm trượt. Nếu qua được kỳ thì này (Pass các môn H2 và General Paper – hiểu nôm na là một môn học kết hợp giữa tiếng Anh và xã hội học), bạn sẽ được cấp giấy chứng nhận A-level.

Đây có thể coi như là kết quả thi đại học của bạn, bởi bạn sẽ dùng điểm A-level này của mình để nộp đơn xin vào các trường đại học ở Singapore, và kể cả trong trường hợp bạn quyết định không học tiếp thì nhiều nhà tuyển dụng Singapore cũng có thể yêu cầu bạn bằng A-level.

Thông tin chi tiết về kỳ thi này có thể xem tại đây: http://www.seab.gov.sg/aLevel/aLevel.html

Ở mỗi trường junior college thì bạn sẽ có những lựa chọn môn học khác nhau, gọi là combination. Thường thì bạn sẽ bị yêu cầu chọn hai môn là General Paper và Project Work – môn học mà bạn sẽ phải làm việc theo nhóm và thiết kế một dự án theo yêu cầu của chương trình. Tại trường cấp ba mà mình theo học, học sinh cũng bị yêu cầu phải chọn một contrasting subject – ví dụ nếu bạn chọn một science combination thiên về các môn khoa học thì bạn cũng đồng thời phải chọn một môn xã hội, và ngược lại. Và tùy theo trường mà bạn sẽ không được phép chọn một số môn học cùng nhau – ví dụ như ở trường mình, bạn không thể chọn Physics và Biology trong cùng một combination.

Đối với mỗi môn học sẽ có những cách học khác nhau, trong bài viết này mình sẽ chỉ chia sẻ những kinh nghiệm chung cho tất cả các môn học. Đây là những trải nghiệm mình đúc kết được từ những thành công cũng như thất bại của mình.

B. Vài lời khuyên ngắn

  • Chọn combination theo khả năng của mình:

Đây là bước đầu tiên quyết định sự thành bại của bạn trong kỳ thi A-level. Thông thường bạn sẽ phải chọn combination của mình trước khi nhập học junior college. Tùy trường mà bạn có thể đổi combination nếu thấy cần thiết trong vòng khoảng một tháng kể từ khi nhập học. Cá biệt, có một trường hợp một bạn Singaporean mình biết quyết định đổi combination 6 tháng sau khi nhập học.

Câu hỏi thường gặp nhất có lẽ là “Chọn môn mình thích hay chọn môn mình giỏi?”

Sẽ là tuyệt vời nhất nếu môn bạn thích cũng đồng thời là môn bạn giỏi, nhưng giả sử đó lại là hai môn khác nhau thì sao?

Cá nhân mình sẽ khuyên bạn chọn môn bạn giỏi.

Thứ nhất, sau hai năm học bạn sẽ vẫn cần đến kết quả thi A-level. Bạn không chỉ cần “qua truông” nếu muốn xin học vào những trường đại học có tiếng như NUS, SMU, NTU, hoặc xin học bổng như Asean Scholarship, bạn cần một bảng điểm thật đẹp. Bởi vậy, rõ ràng so với việc chọn môn mình thích nhưng không có khả năng đạt điểm cao thì việc chọn môn bạn giỏi và đem lại cho bảng một bảng điểm straight As sẽ có lợi cho tương lai của bạn hơn rất nhiều.

Thứ hai là trong nhiều trường hợp, môn học bạn thích có thể chỉ là một sở thích nhất thời. Với những trường hợp chọn môn mình thích nhưng không giỏi, để có thể gặt hái kết quả tốt tại kỳ thi A-level, bạn cần phải nỗ lực gấp nhiều lần so với những người giỏi môn học đó. Điều này không chỉ đòi hỏi đam mê, mà đam mê đó còn phải liên tục và bền bỉ. Nếu bạn chọn một combination chỉ vì sở thích nhất thời, một khi sự thích thú ban đầu mất đi, liệu bạn có chắc bạn có động lực để cố gắng vượt qua những trở ngại? Hay bạn sẽ buông xuôi?

Cuối cùng, lời khuyên quan trọng nhất trong quá trình chọn combination là bạn cần phải biết môn học mình định chọn sẽ được dạy như thế nào. Bạn có thể mượn qua tài liệu của khóa trên để đọc qua và xem bạn có thể theo nổi hay không trước khi đưa ra quyết định.

  • Lưu giữ các tài liệu cẩn thận:

Điều này có thể nghe rất rất hiển nhiên, nhưng thực tế mình và một số bạn bè của mình đều không làm được. Trong năm học, khi mà bạn đang bận bù đầu bù cổ và thường xuyên cần mang tài liệu đến lớp học hay làm bài tập, việc bỏ thời gian ngồi xếp từng tài liệu một cách có hệ thống nghe có vẻ rất nhiêu khê và bất tiện. Tuy vậy, việc làm này lại giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức khi ôn tập. Việc sắp xếp một cách có hệ thống giúp bạn dễ dàng thấy được mối liên quan giữa các chương, các khái niệm hơn. Nó cũng giúp bạn dễ dàng nhận ra nếu bạn bị thiếu sót một tài liệu nào đó và có thể kịp thời bổ sung, tránh tình trạng đến lúc ôn thi mới cuống cuồng phát hiện ra thiếu mất tài liệu quan trọng. Khi đó chưa chắc bạn đã có thời gian để bổ sung lại, và mọi người thì cũng sẽ hạn chế cho mượn tài liệu lâu dài hơn vì ai cũng cần ôn thi.

Editor: Theo kinh nghiệm cá nhân của mình, trong năm nên có một cái concertina file (nhiều ngăn, mỗi ngăn 1 môn) để cất notes, worksheets hay phải rút ra rút vào. Thêm nữa nên có vài cái D-ring files cho từng môn. Khi nào dùng xong notes & worksheet thì cất vào D-ring files theo kiểu archive, đúng trình tự thời gian để phục vụ ôn tập.

  • Lập bản tóm tắt:

Sau mỗi một chương, nếu có thể, bạn nên lập một bản tóm tắt những kiến thức được dạy trong chương đó. Đó có thể là một danh mục dài với chi chít gạch đầu dòng, hoặc là một sơ đồ – bất cứ thứ gì bạn nghĩ có thể giúp bạn tóm gọn những khái niệm đã học một cách trọn vẹn và dễ nhìn nhất. Việc tổng hợp này sẽ giúp bạn có cái nhìn khái quát hơn về những gì đã học, và biết đâu bạn sẽ nhìn ra được những mối liên quan giữa các khái niệm mà lúc học bạn không nhận ra? Đây cũng sẽ là một công cụ hữu dụng khi bạn ôn thi, bởi bạn có thể tiết kiệm được kha khá thời gian khi học bằng bản tóm tắt này, thay vì phải ngồi nhồi nhét cả đống tài liệu bạn học trong một học kỳ. Bản tóm tắt với những mối quan hệ và định nghĩa ngắn gọn, rõ ràng cũng sẽ dễ nhớ hơn những kiến thức nằm rải rác trong những tập tài liệu của bạn nữa.

Thêm vào đó, quá trình ngồi tổng hợp kiến thức để làm bản tóm tắt cũng là một cách giúp bạn thường xuyên ôn lại những gì mình đã học. Sau mỗi chương, bạn cũng có thể xem lại và chỉnh sửa, thêm thắt vào bản tóm tắt những chương trước nếu thấy cần thiết. Việc này giúp bản tóm tắt của bạn hoàn thiện hơn.

  • Quyết định học theo nhóm hay học một mình:

Mình không có lời khuyên nào cho việc học theo nhóm hay học một mình, bởi đây là tùy cách học của từng cá nhân. Điều quan trọng là cách học của bạn phải mang lại khả năng tập trung tốt nhất. Nếu bạn là tuýp người chỉ có thể tập trung khi học một mình thì tốt nhất là bạn nên tránh xa những lời rủ rê học nhóm của bạn bè. Ngược lại, nếu bạn cảm thấy học nhóm hiệu quả hơn thì hãy tìm những người bạn cùng chí hướng để lập thành một nhóm học. Một số người có thể phản đối việc học nhóm vì cho rằng mọi người trong nhóm sẽ dễ sa đà vào việc nói chuyện, chơi đùa hơn là học, nhất là với các cặp đôi hoặc nhóm bạn thân thiết. Trên thực tế việc này tùy vào quyết tâm của cả nhóm mà thôi. Nếu cần, các bạn có thể đưa ra thỏa thuận trước với nhau, hoặc làm bài theo cách tính giờ để không ai có thời gian lơ đễnh được.Trừ Project Work là môn học bắt buộc phải làm nhóm, môn học còn lại mà cá nhân mình khuyến khích học theo nhóm là General Paper. Trong một nhóm, các bạn sẽ cần trao đổi với nhau về quan điểm của mình, bảo vệ quan điểm đó bằng những lập luận và dẫn chứng. Dần dần, bạn sẽ luyện được kỹ năng tranh luận một cách thuyết phục, cũng như học được những dẫn chứng thú vị và những quan điểm trái chiều mà có thể bạn hoàn toàn không nghĩ đến. Những điều này sẽ giúp ích rất lớn cho bạn nếu muốn đạt điểm cao trong môn General Paper này.

*Editor’s note: cá nhân mình thấy càng gần ngày thi việc học nhóm càng hiệu quả. Đến lúc đó thì chắc cũng chẳng còn mấy ai có tâm lý mà tán chuyện nữa, ngược lại còn có thể giúp nhau push để làm thêm đề – việc rất cần thiết vì làm đề rất mệt mỏi – và có thêm người để giải thích đáp án – vì nhiều khi đáp án người ta cho rất cụt ngủn trong khi câu hỏi thì vặn vẹo quái dị, có khi nghĩ mãi mới hiểu ra lập luận đằng sau đáp án đã cho.

  • Tập viết:

Ý mình là tập viết nhanh mà vẫn rõ ràng. Nên nhớ, bạn không có cả ngày để hoàn thành bài thi – với mỗi bài luận chẳng hạn, bạn chỉ có 45 phút. Bạn cần phải học cách truyền tải hết ý tưởng của mình trong thời gian quy định. Bạn không thể chủ quan, cho rằng có ý tưởng thì kiểu gì mình cũng sẽ viết xong, bởi nhiều trường hợp mình từng biết đã từng fail những kỳ thi trong trường do viết quá chậm, không kịp hoàn thành bài thi dù khi trao đổi trên lớp họ là những cá nhân xuất sắc. Thêm vào đó, bạn cũng cần hiểu rằng bài thi của bạn không cần phải hoàn hảo, chỉ cần đủ xuất sắc đối với một bài thi làm trong thời gian quy định. Điều đó có nghĩa là bạn có thể lược bỏ một số ý không cần thiết hay thu gọn phần diễn giải của mình, miễn sao đủ ý, thay vì đi vào từng chi tiết như trong tài liệu.

Mặt khác, bạn cũng cần đảm bảo chữ viết của bạn vẫn rõ ràng, dễ đọc. Như giáo viên mình thường nói: “Các em hãy tưởng tượng mình là vị giám khảo chấm bài cho các em. Lớn tuổi, ngồi trong căn phòng lạnh giữa đêm đông, mắt mỏi mệt vì đã chấm hàng trăm bài thi khác. Một bài thi lem nhem, chữ viết xấu khiến em không đọc được tất sẽ làm em khó chịu, và có lẽ em sẽ chẳng đủ kiên nhẫn và thương xót mà châm chước cho em học sinh đó. Em không biết những học sinh đó để có thể nghĩ: “Ah, em này ngày thường rất nỗ lực, mình nên cho em ấy cơ hội”. Đôi khi, sự khác biệt giữa đỗ và trượt chỉ đơn giản là người chấm bài có đọc nổi chữ em không mà thôi.”

Để tập viết, có lẽ không có cách nào hiệu quả hơn làm bài bấm thời gian. Cách này giúp bạn nắm được tốc độ của bạn, độ rõ ràng trong chữ viết của bạn khi phải viết nhanh, cũng như có khái niệm thời gian làm bài của bạn dài bao lâu để từ đó có sự điều chỉnh hợp lý.

  • Không nên lôi hết đề thi những năm trước ra làm quá sớm:

Một việc mình thấy một số bạn bè của mình làm, đó là sau khi học hết một chương, họ sẽ lôi đề thi của năm trước ra làm thử xem có thể làm được không.

Bản thân việc ôn tập như vậy không xấu – thậm chí tốt là đằng khác. Tuy nhiên, số lượng đề thi, nhất là những đề thi gần với tiêu chuẩn và format của A-level thì không nhiều. Đặc biệt, một số môn thi như Physics mới đổi format trong khoảng 2, 3 năm gần đây, đồng nghĩa với việc đề thi tương tự như đề thi năm nay của bạn khá hiếm. Nếu bạn làm hết những đề thi này từ quá sớm, khi gần sát đến kỳ thi và bạn cần thử sức một cách toàn diện, bạn sẽ không còn đề thi nào mới để xem khả năng của bạn đến đâu nữa. Việc làm những đề thi không giống với format của đề thi A-level vào lúc này có thể ảnh hưởng đến đánh giá của bạn, khiến bạn khó nhận ra những thiếu sót của bản thân, nhất là về căn thời gian hoặc cách làm một dạng bài nhất định.

Bởi vậy, nếu bạn muốn ôn tập cho từng chương, bạn có thể thử những bài tập trong sách. Ten Year Series là một nguồn khá hữu dụng, nhất là với các môn tự nhiên bởi nó có tổng hợp bài tập riêng cho từng chương. Nếu cần thiết, bạn cũng có thể thử đề thi, nhưng hãy lấy đề thi cũ, khoảng hơn 5 năm.

Điều cuối cùng và quan trọng nhất có lẽ là sự quyết tâm. Ngay cả với những người giỏi nhất, việc học cho A-level cũng là một công việc nặng nhọc và mệt mỏi (và có phần đau đớn nữa). Cá nhân mình vượt qua được một phần nhờ bạn bè xung quanh mình động viên, và một phần vì mình luôn tự nhủ: “Mình đã đi được đến đây, không lẽ bây giờ mình lại bỏ cuộc?”. Nếu bạn cảm thấy không thể cố gắng được, hãy nghĩ đến lúc bạn nhận lại kết quả A-level của mình. Ngọt ngào trong chiến thắng, hay cay đắng trong thất bại – tất cả là tùy thuộc vào bạn.

Đặng Hoài Thu, Raffles Junior College ’13 và Mount Holyoke College ’18

Updated September 2014

*

Ghi chú: Không phải trường JC nào cũng bắt buộc học sinh phải chọn môn như thế này, tuy nhiên nhiều trường đại học có các yêu cầu cụ thể khác nhau về môn học A-level theo từng ngành học, bạn cần xác định trước mình muốn học ngành gì để chuẩn bị & thi As cho đúng những môn cần thiết. Hầu hết các ngành đều yêu cầu Toán, các ngành khoa học đều yêu cầu Hóa

Với mỗi môn học, có vài “cấp độ” khác nhau:

-H2: là standard đối với các môn Content-based như Math, Chem, Bio, Physics, Geo, His,…

-H1: các môn Content-based nhưng ít nội dung hơn, chỉ bằng khoảng một nửa chương trình H2; dĩ nhiên là sẽ không được đánh giá cao bằng so với khi bạn học H2.

-H3: chương trình nâng cao, chỉ có tác dụng làm đẹp hồ sơ trong trường hợp apply vào những khóa học vô cùng cạnh tranh. Thường bao gồm cả research và bài thi cuối năm.

Trường hợp đặc biệt: General Paper được tính là một môn H1, và là môn bắt buộc, trừ khi bạn chọn học H2 KI (Knowledge & Inquiry – một môn hơi giống triết học)

Thông thường, các học sinh ở Sing sẽ học 4 môn H2 và 1 môn GP. Một số ít học 3H2, KI và một môn Content-based H1.

Các bạn cũng nên xác định trước thiên hướng của mình để chọn môn phù hợp với việc apply đại học sau này. Nếu chưa rõ ràng thì Toán & Hóa là hai môn khá hữu dụng đối với việc học uni ở Sing.

Việc làm đề nghiêm túc, từ đầu chí cuối, có bấm giờ, không giở sách,… là vô cùng quan trọng và hiệu quả. Các bạn nên luyện tập bằng đề prelims gần năm thi (vd nếu thi A-level năm 2015 thì làm đề prelims 2013-2015) của các trường khác trước trong quá trình ôn tập. Sau khi cảm thấy tự tin về kiến thức rồi thì nên làm 2-3 đề A-levels các năm gần nhất để luyện thời gian, tâm lý. Cái này tùy người nhưng mình nghĩ nên bắt đầu ôn tập từ khoảng 5 tháng trước khi thi và dành khoảng 1 tháng làm đề bấm giờ liên tục, gần như ngày nào cũng làm ít nhất 1 đề.

Editor: Nguyễn Hoàng Phong, Cornell University 2018

Advertisements

1 thought on “Kinh nghiệm ôn tập A-level

  1. Xíu Spy

    Bạn có thể suggest cho mình một số link đề A-level của những năm trc đc k ạ, mình tìm hoài mà k thấy.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s